Testament

Een goed afgerond leven
11 redenen voor een testament

• Gebruik de Assepoester-clausule om uw stiefkind te beschermen
• Zet ongewenste erfgenamen de voet dwars met de zogeheten antischoonzoon-
  clausule

Achterblijvende echtgenoten zijn dankzij het nieuwe erfrecht van 2003 beschermd tegen hun inhalige kinderen die direct de erfenis willen verdelen, Het populaire 'langstlevende-testament' is daarmee onnodig geworden. Toch is een testament nog steeds geen overbodige luxe. We geven u elf redenen om een testament te laten maken:

1. Geef uw partner de ruimte
2. Vergeet uw stiefkinderen niet
3. Geld nalaten aan een goed doel
4. Vermogen binnen de familie houden
5. Uw vreselijke schoonzoon onterven
6. Minder erfbelasting betalen
7. Geen erfenis voor uw ex
8. Uw nabestaanden de tijd geven
9. Scheve gezichten voorkomen
10.Een kind onterven
11. De zorg voor kleine kinderen regelen

1 Geef uw partner de ruimte
Uw partner krijgt uw hele nalatenschap wanneer u overlijdt. Uw kinderen krijgen alleen wilsrechten. Dat betekent dat ze hun erfdeel pas mogen opeisen als uw partner ook overlijdt. Of als zij hertrouwt. In dat laatste geval kan het gebeuren dat zij de kinderen hun erfdeel moet geven (zij behoud wel het vruchtgebruik daarvan); na haar overlijden kunnen de kinderen dat ook echt opeisen. Dit voorkomt dat de nieuwe partner 'er vandoor gaat' met uw nalatenschap. Wilt u uw weduwe na uw dood toch extra speelruimte geven dan kunt u het beste uw kinderen hun wilsrechten ontnemen in uw testament. Gevolg is wel dat zij uw nalatenschap kunnen kwijtraken aan hun stieffamilie nadat uw weduwe is overleden.

2 Vergeet uw stiefkinderen niet
Uw kinderen moeten na uw dood mogelijk nog even geduld hebben tot ze iets krijgen - zie onder punt 1. Voor geadopteerde kinderen geldt hetzelfde. Maar stiefkinderen krijgen helemaal niets, tenzij u iets voor ze regelt in uw testament. Wilt u hen een even groot deel geven als uw eigen kinderen, dan doet u dat met de Assepoester-clausule.
Ook kunt u ze dezelfde wilsrechten geven als u eigen kinderen. Voor pleegkinderen geldt hetzelfde als voor stiefkinderen, dus ook voor hen moet u alles goed regelen in uw testament.

3 Geld nalaten aan een goed doel
Maria is niet getrouwd en heeft geen kinderen. Ze heeft een vermogen van € 600.000,- en wil dat nalaten aan haar twee nichtjes. Van de € 300.000,- voor ieder nichtje zou naar de belastingdienst gaan 30 á 40%.

Daarom heeft Maria in 2004 een goede doelentestament laten maken omdat een erkend goed doel 0% erfbelasting hoeft te betalen en zij graag zo min mogelijk geld naar de belastingdienst ziet verdwijnen.

4 Vermogen binnen de familie houden
Het is in Nederland niet toegestaan om uw erfgenamen te vertellen wat zij met uw nalatenschap moeten doen. U kunt ze dus ook niet verplichten uw vermogen ná hun dood door te geven aan de volgende generatie. Of ze nu alles opmaken of aan een goed doel geven, dat is hun zaak. U kunt dit verbod omzeilen met de tweetrapsmaking. Daarmee kunt u iemand aanwijzen die de erfenis krijgt als uw erfgenaam overlijdt. Dat mag iedereen zijn, ook een goed doel. U kunt ook een toekomstig kind aanwijzen, maar dan moet u binnen de familiekring blijven. Er zijn meer gevallen waarin de tweetrapsmaking van pas kan komen. Als een van uw kinderen zelf kinderloos overlijdt kan uw vermogen verdwijnen naar bijvoorbeeld uw ex-echtgenoot, mocht die dan nog in leven zijn. En het tweede voorbeeld: als uw weduwe hertrouwt en eerder sterft dan haar nieuwe man, dan krijgt die laatste uw vermogen. Beide situaties voorkomt u met de tweetrapsmaking.

Partner, echtgenoot, vriend
Onder 'partner' verstaan we geregistreerd partner of echtgenoot - voor hen gelden dezelfde regels. Voor (niet geregistreerd) samenwonenden is in de wet niets geregeld. Als zij iets aan elkaar willen nalaten moeten ze naar de notaris voor een samenlevingscontract en eventueel een testament, en voor besparing successierecht/

erfbelasting hebben samenwoners een notarieel samenlevingscontract nodig.

5 Uw vreselijke schoonzoon onterven
Uw dochter is er gelukkig mee, maar u vindt hem maar niets, die vreselijke schoonzoon. En u ziet het nog wel gebeuren dat ze ooit gaan scheiden. Wilt u voorkomen dat hij er vandoor gaat met de erfenis -uw vermogen dus- dan moet u de uitsluitingsclausule opnemen in uw testament. Deze wordt soms spottend de antischoonzoon-clausule of de Frits Bom-clausule genoemd. Die bepaalt dat de erfenis altijd privévermogen van uw kind is. Uw nalatenschap valt dan niet in de gemeenschap van uw kind met haar partner. Uw dochter moet haar erfdeel dan wel apart houden in de administratie, bijvoorbeeld door er een aparte rekening voor te openen. U bent niet de enige die het zo zou regelen. De uitsluitingsclausule is misschien wel de meest gebruikte van allemaal.

Het klinkt heel onaardig, maar onterven is ook een goede manier om te besparen op de successierechten/erfbelasting.

6 Minder successierechten/erfbelasting betalen
Heel uw leven werkt u hard en betaalt u netjes belasting. En als er na uw dood geld overblijft, moeten uw erfgenamen daar opnieuw belasting over betalen, alleen heet het dan successierecht/erfbelasting. Dat is zuur en daarom willen de meeste mensen zo min mogelijk successierechten/In uw testament kunt u uw erfgenamen daar een handje bij helpen.
Als u overlijdt, krijgt uw partner de hele erfenis. Uw partner blijft dan wel een bedrag schuldig aan uw kinderen. In principe moet hij rente betalen over die schuld. Het gaat om de wettelijke rente min 6%. De wettelijke rente is op dit moment 4%. In de praktijk hoeft uw partner dus niets te betalen.
In uw testament kunt u regelen dat uw partner toch rente moet betalen. De wettelijke rente wordt daar niet van afgetrokken. Op deze manier wordt de schuld van uw partner aan de kinderen groter en zijn eigen nalatenschap kleiner. Daardoor hoeven de kinderen bij zijn overlijden minder successierecht/erfbelasting te betalen. De rente wordt overigens pas bij het overlijden van uw partner opgeteld bij de schuld en dus afgetrokken van de erfenis. Een schuld van
€ 50.000,- groeit met 10% rente in 8 jaar tijd tot € 90.000,-, de fiscus is nu aan het kijken hoe hoog de rente mag zijn.
Pas wel op dat het rentepercentage niet te hoog is, anders kan de belastingdienst de bijgeschreven rente als een belastbare schenking beschouwen. Niemand weet precies wanneer hij overlijdt. Neem daarom in uw testament op dat uw erfgenamen het rentepercentage zelf mogen vaststellen. Zij kunnen het dan precies afstemmen op de leeftijd van uw partner.
Het klinkt heel onaardig, maar onterven is ook een goede manier om te besparen op de successierechten. Als uw vermogen groter is dan de partnervrijstelling van bijna

€ 600.000,-, dan betaalt eerst uw echtgenoot successierechten/erfbelasting over uw nalatenschap. Vervolgens betalen uw kinderen nog een keer successierechten/erfbelasting als uw echtgenoot overlijdt. Door uw echtgenoot (deels) te onterven, gaat uw vermogen in één keer naar uw kinderen en betalen zij slechts eenmalig successierechten/erfbelasting. Dit is uiteraard alleen mogelijk als uw partner toch goed verzorgd achterblijft, bijvoorbeeld omdat hij zelf voldoende vermogen heeft. Onterven kan in een enkel geval juist duurder uitvallen. Vraag uw notaris om advies.

7 Geen erfenis voor uw ex
Scheiden duurt soms lang. Het kan gebeuren dat u overlijdt terwijl u in scheiding ligt. Een echtscheidingsclausule in uw testament zorgt ervoor dat uw ex niet meer van u erft vanaf het moment dat u in scheiding ligt. Zodra de echtscheidingsbeschikking van de rechter is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, erft u ex-echtgenoot automatisch niet meer van u.
Wanneer u samenwoonde, moet u zelf actie ondernemen. U had uw partner wellicht als enige erfgenaam benoemd. Dat is waarschijnlijk niet meer de bedoeling waanneer de relatie voorbij is. Daarom moet u uw testament wijzigen als de relatie is verbroken.

Tip
Heeft u vóór 2006 een goede doelentestament laten maken? Vraag dan aan uw notaris of het nog wel voldoet aan uw wensen en pas het eventueel aan.

8 Uw nabestaanden de tijd geven
Als u geen testament maakt, moet uw partner binnen drie maanden na uw dood beslissen of hij het eens is met de wettelijke verdeling. De ervaring leert dat drie maanden vaak te kort is. U kunt uw nabestaanden wat lucht geven door een keuzetestament te maken. Daarin geeft u uw partner de mogelijkheid om uw erfenis naar eigen inzicht te verdelen. U geeft hem bijvoorbeeld de keuze tussen een vruchtgebruik constructie, keuzelegaten en de wettelijke verdeling. Dit kan handig zijn omdat u bij het opstellen van uw testament niet weet hoe bij uw overlijden de verhoudingen tussen uw nabestaanden zijn.

9 Scheve gezichten voorkomen
Het ene kind heeft wat meer financiële hulp nodig dan het andere. Daarom schenkt u tijdens uw leven misschien niet precies even veel aan ieder kind. Als uw kinderen daarna wel allemaal een even groot deel van uw nalatenschap krijgen, kan dat voor scheve gezichten zorgen. U voorkomt ruzie na uw dood met een inbrengclausule. Daarmee regelt u dat schenkingen tijdens uw leven opgeteld moeten worden bij uw nalatenschap. Stel, u schenkt tijdens uw leven € 30.000,- aan uw dochter en € 10.000,- aan uw zoon. Bij uw overlijden bedraagt uw nalatenschap € 20.000,-. Zonder inbrengclausule in uw testament krijgen uw zoon en dochter daar ieder de helft van. Met een inbrengclausule gaat uw hele nalatenschap naar uw zoon, waardoor uw kinderen uiteindelijke ieder precies de helft van uw totale vermogen hebben gekregen.

10 Een kind onterven
Veel mensen denken dat je in Nederland je kind niet kunt onterven. Toch kan dat. U kunt uw kind onterven door dat expliciet te laten opnemen in uw testament. Of door expliciet te vermelden wie uw erfgenamen zijn, waarmee u de mensen die u niet noemt impliciet onterft. Wel heeft ieder kind recht op de zogeheten legitieme portie. Dat is de helft van het bedrag volgens de wettelijke verdeling. Uw onterfde kind moet daar zelf aanspraak op maken. Dat kan tot vijf jaar na uw overlijden.
Een voorbeeld: Katinka heeft vier zonen laat € 400.000,- na. Iedere zoon erft normaal gesproken een kwart, dus € 100.000,-, afgezien van successierechten/erfbelasting. Katinka onterft één van haar zoons. Die maakt aanspraak op de legitieme portie en krijgt de helft van
€ 100.000,-. De andere helft van zijn erfdeel wordt verdeeld over zijn drie broers.

11 De zorg voor kleine kinderen regelen
Als kinderen nog klein zijn, is een testament op financieel gebied misschien nog niet zo interessant, maar het is wel belangrijker dat u vastlegt wie voor uw kinderen zal zorgen mocht u beiden komen te overlijden. Met een voogdij-testament legt u enkel vast wie dan voogd van uw kinderen wordt. Dit testament bestaat maar uit één clausule en is daarom aanzienlijk goedkoper.
Als u niet in een testament vastlegt wie de voogdij over uw kinderen krijgt na uw overlijden, neemt de kantonrechter hierover een beslissing. Die raadpleegt eerst de beide families. Het kan gebeuren dat de families er bij de rechter niet uitkomen, bijvoorbeeld omdat er ruzie ontstaat of omdat er meerdere geschikte voogden zijn. Dan vraagt de rechter advies aan de Raad voor Kinderbescherming. Als de rechter binnen de familie - en vriendenkring geen geschikte voogd kan vinden, krijgt een voogdij-instelling het gezag over de kinderen. Die instelling zoekt een pleeggezin of begeleidt de kinderen bij het zelfstandig wonen.

Uw uitvaartwensen

Uw wensen betreffende uw uitvaart kunt u vastleggen in uw testament of wij hebben voor u een boekje samengesteld waarin u alle persoonlijke wensen en voorkeuren ten aanzien van uw eigen uitvaart kunt vastleggen.

Dit betreft een persoonlijk document met belangrijke informatie voor uw nabestaanden op het moment dat u komt te overlijden. Dit document kan voor uw nabestaanden een geruststelling zijn in die periode.

Het is raadzaam uw naasten op de hoogte te brengen van het feit dat u dit boekje heeft ingevuld en waar u het opbergt, zodat uw naasten het boekje ook kunnen vinden indien dit nodig is.

U kunt u naasten ook betrekken bij het invullen van dit boekje, dat is uw eigen wens.

U kunt  HIER het boekje "Mijn Uitvaartwensen" downloaden.

Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u niet om contact met ons op te nemen.